Neden Siyah Beyaz film? Çünkü ışığı en rahat seçebildiğimiz yer. Yani ışık alan yerler beyaz, almayan yerler de siyah. Düz ve basit. Ayrıca siyah beyaz filmi evde yıkamak kolay. Birkaç malzemeyle, karanlık bir tuvaletle bu işi halledebilirsiniz.
Açık veya kapalı mekanlara göre, sabah veya gece çekimlerine göre de farklı filmler tercih edebilirsiniz. Şimdi konuşacağımız tercih keskin ve temiz bir fotoğraf elde etmek için olacak. Yani ilk önce doğrusu ne buna bir bakalım. O yüzden de ilk:
Film nedir? Film gümüş taneciklerden oluşur. Bu taneciklerin büyüklüğü ve küçüklüğü filmin ışık duyarlılığını etkiler. Az ışıklı bir ortamda bir fotoğrafı 1/125 gibi bir enstantanede çekmek istediğinizde büyük tanecikli bir film tercih etmeniz gerekir, çok ışıklı bir ortamda fotoğraf çekerken de daha küçük tanecikli filmler tercih edebilirsiniz. Bunu filmin üzerindeki ISO değerinden anlayabilirsiniz. Bu rakam ne kadar yüksekse bu tanecikler o kadar büyüyecektir. Bu taneciklerin büyüklüğü ve grenler aynı orantıda çoğalır ve azalır. Yani az ışıklı ortamda fotoğrafı çekerken büyük boyutlu gümüş tuzları kullanan bir filminiz varsa ışıktan etkilenen ve etkilenmeyen tanecikler arasındaki boşluk da o kadar büyük olacaktır.
Film tercihi demek aynı zamanda da ISO tercihi de demek. Sonucunda dijital makinelerdeki gibi ISO’nuzu değiştiremiyorsunuz. Peki ISO nedir? ISO, film yüzeyindeki ışıktan etkilenen gümüş tuzlarının büyük veya küçük tanecikli olması diyebiliriz. ISO’nuz arttıkça kapalı ya da az ışıklı ortamda çekim yapma olanağınız da artar.
Doğru oranda artan ve azalan 3 etken var:
Çok ışık —Düşük ISO/Küçük Tanecik—Az Gren
Az Işık—Yüksek ISO/Büyük Tanecik—Çok Gren
Yani çok ışıkta düşük ISO’lu bir film tercih ettiğinizde küçük tanecikli bir film tercih etmiş olursunuz. Bu yüzden fotoğrafınızdaki gren de az olur. Az ışıkta yüksek ISO’lu bir film tercih ettiğinizde de büyük tanecikli bir film tercih etmiş olursunuz. Dolayısıyla gren de çok olur. Bu demek değildir ki yüksek ISO’lu bir filmle aydınlık bir yerde çekim yapamayacaksınız. Makinenizin enstantanesi ve diyaframı izin verdiği ölçüde yapabilirsiniz. Bu noktada da fotoğraflarınızın ne kadar grenli olacağı tercihi devreye giriyor.
Peki tercihimiz ne olmalı? Keskin ve doğru fotoğraflar istiyorsak az grenli dolayısıyla az ISO’lu bir film tercih edebiliriz. 100-200 ISO tercihiniz olabilir. Sanatsal kaygılarımız varsa, gren seviyorsanız, fotoğrafın bir dokusu olduğuna inanıyorsanız o halde 400-800 ISO’lu bir film tercih edebilir hem gün ışığında hem de az karanlıkta çekimler yapabilirsiniz. Daha fazla grenli ve daha karanlık ortamlarda çekimler yapacaksanız 3200 ISO’lara da çıkabilirsiniz. Benim önerim hepsini deneyimleyin, hepsini görün ve öyle karar verin.
Gren yapısında markaların etkisi de var. Mesela ILFORD ve KODAK filmler aynı standartlara tabi olsalar da tanecik yapılarında farklılık olabiliyor. Mesela ILFORD Pan 400 ve Kodak Tri-X 400TX aynı ISO değerlerine sahip olsalar da gren yapıları da birbirinden farklı, dolayısıyla sonuçlar da birbirinden farklı. Hatta aynı markanın farklı model filmlerinde bile bu farklılığı görebiliriz. ILFORD HP5 Plus 400 ve ILFORD PAN 400 buna bir örnektir. Önerim filmi almadan önce filmi Google’layıp, bulabilirseniz çekilen yüksek çözünürlüklü fotoğraflara yakınlaştırarak bakmanız.
Ayrıca film marka ve modellerine göre çekilen fotoğrafları görmek isterseniz: https://www.lomography.com/films
